พฤติกรรมผู้บริโภคในการซื้อสินค้าชุมชน

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) ได้ทำการสำรวจความเห็นประชาชนในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 จำนวน 8,031 คน ทุกอำเภอทั่วประเทศ[1] เกี่ยวกับพฤติกรรมผู้บริโภคในการซื้อสินค้าชุมชน โดยมีผลการสำรวจที่น่าสนใจ ดังนี้

1)  การซื้อสินค้าชุมชน พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ 72.51 เคยซื้อสินค้าชุมชน โดยเฉพาะประชาชนกลุ่มอาชีพข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานรัฐ และนักศึกษา และประชาชนในวัยแรงงานอายุ 20-39 ปี ซึ่งส่วนใหญ่ซื้อเพื่อใช้หรือบริโภคเอง คิดเป็นร้อยละ 81.25 ขณะที่ซื้อเพื่อเป็นของฝาก/ของที่ระลึก ร้อยละ 18.75

2)    ประเภทสินค้าชุมชน ประชาชนนิยมบริโภคของกินมากที่สุดถึง ร้อยละ 63.11 รองลงมาของใช้ ร้อยละ 28.42 และของที่ระลึก/ประดับตกแต่ง ร้อยละ 8.48

3)  ช่องทางในการซื้อ ประชาชนซื้อจากร้านค้าชุมชน/โชว์ห่วย/ศูนย์ OTOP มากที่สุดถึงร้อยละ 52.08 ซึ่งชี้ให้เห็นว่าโอกาสการซื้อสินค้าชุมชนมักควบคู่ไปกับการเดินทางท่องเที่ยวในชุมชนนั้นเป็นหลัก โดยประชาชนจาก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือมีแนวโน้มซื้อสินค้าจากร้านค้าชุมชนมากกว่าภาคอื่น สำหรับช่องทางซื้อรองลงมา ได้แก่ ร้านสะดวกซื้อ ร้อยละ 18.77 งานแสดงสินค้า OTOP ร้อยละ 15.19 ห้างสรรพสินค้า/ซุปเปอร์มาร์เก็ต ร้อยละ 9.47 และช่องทางออนไลน์ ร้อยละ 4.50 ทั้งนี้มีข้อสังเกตว่าผู้สูงอายุ (อายุมากกว่า 60 ปี) มีแนวโน้มซื้อสินค้าผ่านทางร้านค้าชุมชน /โชว์ห่วย/ศูนย์ OTOP มากกว่า ขณะที่ประชาชนอายุต่ำกว่า 29 ปี จะซื้อสินค้าชุมชนผ่านทางร้านสะดวกซื้อ และระบบออนไลน์

4)    วงเงิน ประชาชนส่วนใหญ่มีวงเงินการใช้จ่ายสำหรับสินค้าชุมชนในช่วง 100-200 บาท ถึงร้อยละ 45.97 201-500 บาท ร้อยละ 36.44 501-1,000 บาท ร้อยละ 14.25 และมากกว่า 1,000 บาท ร้อยละ 3.34 โดยอาชีพข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานรัฐ นักธุรกิจ/เจ้าของกิจการ และพนักงานบริษัท มีแนวโน้มใช้จ่ายมากกว่าอาชีพอื่น รวมทั้งประชาชนชนอายุ 30 ปีขึ้นไป ซึ่งค่อนข้างมีอาชีพคงที่ และประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และกรุงเทพมหานคร/ปริมณฑล มีวงเงินในการใช้จ่ายมากกว่ากลุ่มอื่น ๆ เช่นกัน

5)  เหตุผลในการซื้อสินค้า ประกอบด้วย ราคาย่อมเยา ร้อยละ 28.63 ต้องการช่วยเหลือผู้ประกอบการ โดยการกระจายรายได้ให้ชุมชน และสนับสนุนสินค้าจากชุมชน ร้อยละ 17.82 คุณภาพของสินค้า อาทิ เป็นสินค้าออร์แกนิค สินค้ามีความปลอด สินค้ามีรสชาติดี ร้อยละ 13.47 มีผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ที่น่าสนใจ ร้อยละ 7.40 ต้องการทดลองสินค้า ร้อยละ 6.83 สินค้ามีความเป็นอัตลักษณ์ ร้อยละ 6.75 บรรจุภัณฑ์เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ร้อยละ 6.09 บรรจุภัณฑ์สวยงาม ร้อยละ 5.63 มีการจัดโปรโมชั่น (ลดราคา จัดส่งฟรี) ร้อยละ 5.31 สินค้ามีชื่อเสียง ร้อยละ 2.07 เป็นที่น่าสังเกตว่าเมื่อพิจารณาประเภทสินค้า พบว่า ของกินและของใช้ ประชาชนให้เหตุผลในการซื้อสินค้า 3 อันดับแรก

6)    ได้แก่ ราคาย่อมเยา ต้องการช่วยเหลือผู้ประกอบการ และคุณภาพสินค้า ตามลำดับ ขณะที่ของที่ระลึก/ของประดับตกแต่ง ประชาชนมองว่า สินค้ามีราคาย่อมเยา มีความเป็นอัตลักษณ์ ต้องการช่วยเหลือผู้ประกอบการ และบรรจุภัณฑ์สวยงาม

7)    ความพอใจในการซื้อสินค้า พบว่า ประชาชนพึงพอใจสินค้าชุมชนมากที่สุด ร้อยละ 5.33 พึงพอใจมาก ร้อยละ 39.68 พึงพอใจน้อย ร้อยละ 15.43 เฉย ๆ ร้อยละ 38.16 ไม่พึงพอใจ ร้อยละ 1.40 มีข้อสังเกตว่าประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้จะมีความพึงพอใจต่อสินค้าชุมชนค่อนข้างมาก เช่นเดียวกับประชาชนในกลุ่มอาชีพข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ/พนักงานรัฐ และนักธุรกิจ/เจ้าของกิจการ

8)    สิ่งที่ต้องพัฒนา/ปรับปรุง พบว่า สิ่งที่สินค้าชุมชนควรปรับปรุง ประกอบด้วย การทำการตลาด ร้อยละ 30.95 คุณภาพของสินค้า ร้อยละ 24.25 มาตรฐานที่พึงมี เช่น อย. มอก. มผช. GMP ฮาลาล HaCCP ร้อยละ 17.47 ราคา ร้อยละ 15.10 บรรจุภัณฑ์ ร้อยละ 12.23 โดยมีข้อสังเกตว่าประชาชนอายุน้อยกว่า 29 ปี และประชาชนในกรุงเทพมหานคร/ปริมณฑล และภาคกลาง ให้ความสนใจในการพัฒนาด้านการตลาดมากที่สุด ขณะที่ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปจะให้ความสนใจในด้านมาตรฐานสินค้า และราคามากกว่า

             กระทรวงพาณิชย์ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการส่งเสริมและพัฒนาสินค้าชุมชนในทุกภูมิภาค อันจะส่งผลดีต่อเศรษฐกิจฐานราก ซึ่งเป็นเป้าหมายที่กระทรวงพาณิชย์ให้ความสำคัญ และจะดำเนินการต่อไป โดยเน้นการสร้างประสิทธิภาพ การขยายโอกาสทางการตลาด การสร้างมูลค่าเพิ่ม และการเชื่อมโยงกับห่วงโซ่การผลิตและบริการอื่น ๆ เพื่อให้สินค้าชุมชนมีความเข้มแข็งและเติบโตอย่างต่อเนื่อง


Visitors: 2,715,023