คนไทยยุคใหม่ เลือกเช่า หรือ เลือกซื้อ (EP.3) : Rent Your Lifestyle ทางเลือกใหม่ในการเข้าถึงสินค้า เมื่อการเป็นเจ้าของ กำลังถูกแทนที่ด้วยการเข้าถึง
KEY SUMMARY
โมเดลการเช่าไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเช่าบ้านหรือเช่ารถเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์ที่มีแนวโน้มได้รับความนิยมมากขึ้น เพื่อตอบโจทย์ การเข้าถึง และลดภาระ ความเป็นเจ้าของ
ผู้บริโภคในปัจจุบันหันมาให้ความสำคัญกับแนวคิดที่ต้องการ "เข้าถึง" มากกว่า "ความเป็นเจ้าของสินค้า" ทำให้เกิดกระแสเศรษฐกิจแบ่งปัน (Sharing economy) ส่งผลให้เศรษฐกิจการเช่า (Rental economy) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจแบ่งปันนี้ เติบโตขึ้นอย่างชัดเจนตามไปด้วย ขณะเดียวกัน โมเดลการเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์ (เช่น สินค้าแฟชั่น อุปกรณ์กีฬา อุปกรณ์จัดงาน สินค้าที่ใช้ในครัวเรือน และสินค้าเทคโนโลยี/Gadgets) ยังเข้ามามีบทบาทมากขึ้น โดยมูลค่าตลาดการเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์ของโลกมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องที่ราว 21% ต่อปีในช่วงปี 2022-2026 ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจและค่าครองชีพที่ปรับตัวสูงขึ้น เนื่องจากตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภคในหลายมิติ ทั้งในด้านความยืดหยุ่นทางการเงิน ที่ช่วยให้สามารถเข้าถึงสินค้าคุณภาพสูงโดยไม่ต้องจ่ายเงินจำนวนมาก ความคล่องตัวและความสะดวกสบาย ที่ช่วยลดภาระในการดูแลรักษา จัดเก็บ หรือการกำจัดสินค้าที่ไม่ใช้แล้ว รวมถึงยังเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้บริโภคได้เข้าถึงสินค้ารุ่นใหม่ล่าสุด หรือสินค้าที่กำลังเป็นเทรนด์อยู่เสมอโดยไม่ต้องกังวลว่าสินค้าจะตกรุ่น ตลอดจนการเข้าถึงสินค้าที่มีการใช้งานเป็นครั้งคราว นอกจากนี้ แนวคิดการเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์ยังมีส่วนช่วยส่งเสริมความยั่งยืนเพราะช่วยยืดอายุการใช้งานของสินค้า ลดการผลิตและลดการสร้างขยะ ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ที่ให้ความสำคัญกับเรื่องความคุ้มค่า ความสะดวก และรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม
ผู้บริโภคไทยที่เคยเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์ มีแนวโน้มที่จะเช่าอีกในอนาคต ขณะที่กว่า 60% ของกลุ่มที่ยังไม่เคยเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์ มีแนวโน้มที่จะเข้าสู่ตลาดนี้ในอนาคต
ผลสำรวจฯ ของ SCB EIC ชี้ให้เห็นว่า เหตุผลหลักในการเลือกเช่าสินค้าคือ ความคุ้มค่าในการใช้งาน ประหยัดค่าใช้จ่าย และลดภาระในการจัดเก็บหรือดูแลรักษา โดยเฉพาะสำหรับสินค้าที่ต้องการใช้เพียงครั้งคราวหรือสินค้าที่ตกรุ่นเร็ว อย่างไรก็ตาม แม้โมเดลเช่าสินค้าจะมีแนวโน้มเติบโตดี และผู้ที่เคยเช่าเกือบ 90% ก็มีความสนใจเช่าซ้ำ แต่ก็ยังมีอุปสรรคอีกหลายประการที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเช่า เช่น ราคาค่าเช่าที่สูงเกินไป ต้นทุนแฝงอื่น ๆ และความกังวลเรื่องคุณภาพ สภาพสินค้า และสุขอนามัย ซึ่งเป็นความท้าทายหลักที่ผู้ประกอบการต้องเร่งสร้างความเชื่อมั่นเพื่อขยายฐานลูกค้าต่อไป
พฤติกรรมการเช่าของผู้บริโภคไทยเป็นโอกาสให้ผู้ประกอบการขยายฐานลูกค้าผ่านโมเดลการเช่าควบคู่กับการขาย เพื่อเพิ่มรายได้อีกหนึ่งช่องทางและเป็นประโยชน์ในการวางแผนธุรกิจ
ผู้ประกอบการสามารถนำมุมมองพฤติกรรมของผู้บริโภคจากผลสำรวจของ SCB EIC ประกอบกับมุมมองอุปสรรคที่ผู้บริโภคสะท้อนออกมา เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเปลี่ยน Pain points ที่ลูกค้ากำลังเผชิญอยู่ให้กลายเป็นโอกาสในการเติบโตในระยะยาว สำหรับร้านค้าที่ขายสินค้าไลฟ์สไตล์อยู่แล้ว อาจปรับตัวไปสู่โมเดล Hybrid โดยให้ลูกค้าสามารถทดลองเช่าสินค้าเพื่อขยายฐานลูกค้ากลุ่มใหม่ นอกจากนี้ การให้เช่ายังเป็นช่องทางสำคัญในการเก็บข้อมูลเชิงลึกจากลูกค้า เพื่อนำไปวางแผนการผลิตและการตลาดในอนาคต อย่างไรก็ตาม ธุรกิจต้องแก้ไขข้อจำกัดในการเช่า เช่น สร้างความโปร่งใสในเรื่องราคา ลดค่าใช้จ่ายแอบแฝง ลงทุนในมาตรฐานคุณภาพและสุขอนามัยที่เชื่อถือได้ และพัฒนาระบบรับ-ส่งคืนสินค้าให้สะดวกสบาย เพื่อคว้าโอกาสในการเติบโตจากตลาดนี้ ขณะที่สถาบันการเงินก็มีส่วนสำคัญในการสนับสนุนผู้ประกอบการ และนำเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ตอบโจทย์เฉพาะด้าน เช่น ความเชื่อมั่นและความปลอดภัยของธุรกรรม เพื่ออำนวยความสะดวกใน Sharing economy
Rent Your Lifestyle ทางเลือกใหม่ในการเข้าถึงสินค้า
ความเชื่อว่าการเป็นเจ้าของทรัพย์สินเป็นสัญลักษณ์ของการมีชีวิตที่ประสบความสำเร็จ กำลังถูกแทนที่ด้วยค่านิยมใหม่ และเปลี่ยนแปลงไปอย่างมีนัยสำคัญในปัจจุบัน โดยพบว่าผู้บริโภคยุคใหม่อาจไม่ได้ให้ความสำคัญกับความเป็นเจ้าของทรัพย์สินมากนัก โดยเฉพาะในกลุ่มผู้บริโภค Millennials และกลุ่ม Gen Z ที่ในบางครั้ง มองว่าการเป็นเจ้าของสินค้าไลฟ์สไตล์อย่างเสื้อผ้า อุปกรณ์กีฬา อาจจะนำมาไปสู่ภาระต่าง ๆ ที่ตามมา เช่น การดูแลรักษา การหาพื้นที่จัดเก็บ ทำให้ผู้บริโภครุ่นใหม่เริ่มหันมาเช่าสินค้าแทนการซื้อสินค้ามากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งหากพูดถึงการเช่า คนส่วนใหญ่มักจะนึกถึงการเช่าสินค้าชิ้นใหญ่ที่มีราคาแพง อย่างเช่น บ้าน หรือรถยนต์ อย่างไรก็ตาม การเช่าไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเท่านั้น แนวคิดที่ต้องการ เข้าถึง มากกว่า เป็นเจ้าของ สินค้า เป็นปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนความต้องการเช่าซื้อสินค้า ประกอบกับสภาวะเศรษฐกิจที่มีความไม่แน่นอน รวมไปถึงค่าครองชีพที่เพิ่มสูงขึ้น การเช่าสินค้าจึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ตอบโจทย์ เพราะนอกจากจะประหยัดค่าใช้จ่ายจากการซื้อสินค้าแล้ว ยังสามารถแก้ปัญหาเรื่องการดูแลรักษา และลดพื้นที่ในการจัดเก็บของใช้ อีกทั้ง ยังช่วยลดภาระในการกำจัดหรือขายต่อเมื่อไม่จำเป็นต้องใช้แล้วได้อีกด้วย
Rental economy เป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจ Sharing economy หรือเศรษฐกิจแบ่งปัน และเป็นตลาดที่มีแนวโน้มเติบโต โดยคาดว่ามูลค่าตลาดการเช่าในกลุ่มสินค้าไลฟ์สไตล์โดยรวมของโลกจะเติบโตเฉลี่ยราว 21% ต่อปี ในช่วงปี 2022-2026 โดยการเติบโตของ Rental economy เป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงมุมมองและพฤติกรรมการบริโภค โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ซึ่งเติบโตมากับเศรษฐกิจแบ่งปันที่มีตัวเลือกที่หลากหลาย รวมไปถึงการเข้าถึงสินค้าที่มีราคาแพงได้ โดยไม่ต้องจ่ายแพง ทั้งนี้หากวิเคราะห์ถึงประเภทของสินค้าที่ผู้บริโภคมีความต้องการเช่า จะพบว่ามูลค่าตลาดการเช่าสินค้าเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับงานช่าง (DIY and Hardware) มีมูลค่าสูงที่สุดในตลาดการเช่า สะท้อนถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคที่ต้องการเข้าถึงเครื่องมือเฉพาะทางหรืออุปกรณ์งานช่างที่มีราคาสูง แต่มีการใช้งานที่ไม่บ่อยนัก เช่น การประกอบเฟอร์นิเจอร์ การซ่อมแซมบ้าน การเช่าจึงตอบโจทย์ด้านความคุ้มค่าและลดภาระการจัดเก็บของเหล่านี้ ขณะที่ความต้องการเช่าสินค้าไลฟ์สไตล์อื่น ๆ ยังมีแนวโน้มเติบโตเช่นเดียวกัน อาทิ ของเล่น อุปกรณ์สำหรับงานอดิเรกและวิดีโอเกม (Toys, Hobbies & Video Games) รวมถึงกลุ่มสินค้าแฟชั่นประเภทต่าง ๆ ที่มีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีที่ราว 22% ต่อปี ในช่วงปี 2022-2026 (รูปที่ 1) สะท้อนถึงโอกาสทางธุรกิจที่สามารถเพิ่มรายได้นอกเหนือจากการขายขาดสินค้าเพียงอย่างเดียว
ทั้งนี้ในบทวิเคราะห์ฉบับนี้ จะครอบคลุม Rental economy ในกลุ่มสินค้าไลฟ์สไตล์หมวดสินค้าแฟชั่น อุปกรณ์กีฬา อุปกรณ์จัดงาน และอุปกรณ์เทคโนโลยี/Gadgets เป็นหลัก สำหรับสินค้าไลฟ์สไตล์อื่น ๆ ในหมวดที่เกี่ยวกับของใช้ในครัวเรือนและที่อยู่อาศัย เช่น เฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และเครื่องใช้ในบ้าน สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ในบทความเรื่อง คนไทยยุคใหม่ เลือกเช่า หรือ เลือกซื้อ (EP.2) : ส่องแนวโน้มธุรกิจ เช่าใช้ หมัดเด็ดปลุกตลาด เครื่องใช้ไฟฟ้าให้ยั่งยืน
